Eraserhead eleştirileri

film izlemenin ötesinde farklı bir deneyim diyebilirim bu filmi anlatmak için. sinema sanatında kesinlikle doruklarda ve bir başyapıt. size aktaracağım okumayı ise bir internet sözlüğünden aldım. okumayı yapan kişinin bu "bilinçaltı çözümlemeleri" nasıl derlediğini ise bilmiyorum; ancak çözümlemelerin derin bir psikiyatri bilgisi ve freudyen bakış açısı barındırdığını görüyorum. önce filmi izleyip, ardından okumayı dikkatlice incelemenizi ve ardından filmi tekrar izlemenizi, ancak filmi bu tekrar izleyişinizde bir taraftan o sahneyle ilgili analizi bu yazının içinden bularak ilerlemenizi tavsiye ediyorum.
ALINTI:
benim oedipal üçgenin insan üzerindeki baskısının ve arzunun * elde tutulamazlığının altında ezilen bir adamın karar aşaması olarak izlediğim filmdir. film oedipal dramayla açılışını yapar, kahramanımızın kendisiyle özdeşleştiği, bir o kadar başka biri olmak istediği tanrısal yaratıcılık diyarında yaşayan adam* tarafından bir cenin figürü gönderilir. benim tanrısal yaratıcılık diyarı diye adlandırdığım yer baba’nın kanununun* geçerli olduğu, yaratılan ceninin geliştiği uzayda bir bölge olarak görülmektedir. --- spoiler --- filmin ilerleyen sahnelerinde göreceğimiz gibi henry’nin başkaldırısı bu dünyayı yok edecektir. --- spoiler --- olayların gelişimine hakim, her şeyin başlatıcısı bu fallik babadan, bir anlamda henry’nin baba olduğu zaman dönüşeceği kişiden sonra üçgenin öteki ucunu, anneyi görürüz. henry kız arkadaşının evine çağrıldığında evdeki anne figürü henry’ye sarkar, henry’nin bu durum karşısındaki tavrı çekimserdir, ürker, annesiyle ilişki kurarsa onu hadım* edeceğinden korktuğu baba figürü hem tanrısal bir varlık olarak en yukarda hem de bulundukları odanın biraz ilerisinde durmaktadır. evdeki pısırık baba kızı hamile bırakılmış bir babanın sahip olacağı hiçbir tavrı benimsemez, orada sadece babalığın varlığını göstermek için bulunmaktadır. filmin içeriğini karar alma olarak yorumlamama sebep olan sahne anne, kızı ve henry arasında geçen konuşmadır. annenin dediğine göre ortada doğmuş bir şey vardır yalnız henüz çok küçüktür ve ileride bir bebeğe benzeyip benzeyemeyeceği kuşkuludur. burada kız atılır ve küçük de olsa onun bir bebek olduğunu söyler. bu cümle kürtaj karşıtlarının cenin için “henüz bir bebek olmasa da o bir varlık” demeleriyle benzerlik göstermektedir. tekrar başa filmi kız arkadaşının hamile olduğunu öğrenen ve kürtajla evlilik arasında kalan, bir karar vermeğe çalışan bir adamın bilinçaltında gelişenler olarak seyredebilir miyiz? ben böyle yapmayı seçtim. henry kız arkadaşının doğurduğunu öğrenince burnundan kan gelir, kendisi evet derken vücudu kürtajı onaylıyor gibidir. filmin içinde kesilen el yapımı minik tavukların kürtaj sonrası kanama benzeri bir kanama geçirmesi de henry’nin içinden geçirdiği bu isteğin dışavurumudur. karar verene kadar henry’nin bocalaması tatilde olmasıyla pekiştirilir. henry bir karar alana kadar bütün hayatı askıda kalacaktır. evlilik hayatları boyunca karısı bir yok olup bir geri gelir çünkü henry bilincinin yönettiği dünyasında henüz evlenme kararı alamamıştır. evdeki, ceninin biraz büyümüş, biraz ucube hali yaratık da hem ne yapacağına karar veremediği çocuğu hem de kendi babasıyla olan ilişkisinin bir simgesidir. bu durum yetmezmiş gibi henry kadın ile ne yapacağını da düşünmektedir ve asla yakalanamayacak olan arzu nesnesi değiştikçe değişir. bir yanda hayatına bir sokup bir çıkardığı, onun için artık çekiciliğini kaybetmiş kız arkadaşı vardır ve henry açık bir şekilde onun kendisini hadım edeceğinden korkmaktadır. bu sebeple postadan gelen penisi ya da spermi simgeleyen varlığı ondan gizler. evlerinin içindeki küçük evimsi dolapta bu varlığı onun gözlerinden saklar. dolap henry’nin iç dünyası, kimseyi sokmadığı kişisel özgürlük alanıdır. ikinci kadın ise asla ulaşılamayan, asla kirletilemeyen fallik anne imgesidir. bu kadın evin tek sıcak köşesi olan kaloriferin, benim okumama göre koruyucu anne rahminin içinde yaşar ve üstüne düşen spermleri ezer, çünkü kirletilemez meleksi bir varlıktır. henry’nin hep kavuşmak istediği ama baba’nın kanunu’nun ona yasakladığı meleksi anne figürüdür bu ve ona şarkısında cenneti ve cennetin içinde kendini vaad eder. henry’nin kendisini eksik hissettiği diğer kadınların tersine bu kadın ona hep arayışında olduğu tamlığı sunmaktadır. üçüncü kadınsa henry’nin elde etse de ona bağlı kalmayan, sürekli başkasının elinde olan ve bundan dolayı çekiciliği artan kadındır ki henry bütün cinsellik istediğini bu kadınla bir sperm havuzuna dalarak tatmin eder. bu kadınla birleşmesi onu tekrar oedipus kompleksinin içine çeker. belirsizleşen arzu nesnesi tanrısal yaratıcılık diyarını gözlemekte, yaratılması muhtemel başka bir çocuğun çekirdeğine bakmaktadır. baba’nın hakim olduğu bu dünyanın korkusundan henry annenin koruyucu rahmine sığınır ve burada babasıyla özdeşleşmesi had safhaya varır. kendi kafası patlar ve ortaya geleceği belirsiz çocuğunun kafası çıkar. henry'nin kafası kan içinde boğulur bu babanın düzeninin yıkılmasının ilk aşamasıdır. bundan sonra henry babasıyla olan çekişmelerinin tehdidindeki başka bir baba oğul ilişkisini reddedecektir. babası olmak istemez bu yüzden baba olmak da istemez. ana rahminden fantazisinde kurduğu evlilik hayatına döner dönmez hadım edilme korkusuyla iç dünyasına kapattığı penisini ya da spermini özgür bırakır. varlık aile ağacının üzerinden geçer ve özgürleşir. kararını verip özgürleşen henry de gidip ceninin kundağını açar, kundak açıldığında bebeğin içini görürüz. --- spoiler --- henri kozamsı kundaktan aslında kendini özgürleştirmiştir. ceninin organlarının deşip onu öldürdüğünde tanrısal yaratıcılık diyarı patlar, babasının düzeni artık yıkılmıştır. onun emirlerinden kendisini azad etmiştir ve artık babasının kendisini hadım etmesinden korkmamaktadır. kürtaj kararı alınmış, cenin doğmadan öldürülmüştür, babalığın reddedilmesiyle babası gibi olmanın korkusu da ortadan kalkmıştır. henry bu kararın ve babanın baskısının artık bulunmamasının rahatlamasıyla hayalinde kendini tam bir varlığa dönüştürecek annesiyle rahimde tekrar birleşir. sarılırlar, beraber olmalarını engelleyecek, aralarına girecek bir baba baskısı artık bulunmamaktadır. --- spoiler ---

onun filmleri hep böyle işte.

izlersin ve film biter. henüz kafanda soru işaretleri belirmemişken dinginlik ve bir hüzün hissedersin içinde. bir iki dakikan öylece, susmuş, biraz da mutsuz geçer. kendine gelmen güçtür sanki bu sessizlik bittiğinde herşey hallolacak sanırsın aslında yanılırsın. işte tam bu dakikadan sonra başlar maceran uzunca bir süre bitmeyecek olan.

Bir şaheseri bir deli yapsaydı o şaheser Eraserhead olurdu. Gerek atmosferi, gerek anlatım tekniği, gerekse verdiği tarif edilmesi zor etkisi olsun her anlamıyla şaheser. Eşi benzerini bir daha göremeyeceksiniz. David Lynch'in bana kalırsa en iyi filmi bu. Hayatınızda bir kez de olsa bu filmi izleyin.

rüya gibi bir film.siyah beyaz olması çok anlamlı.garip ama aynı oranda etkileyici bi anlatım.david lynch'in aldığı bursla çektiği ama inanılmaz bir olgunluk ve hayal gücü gerektiren bir rüya.sürekli rahatsız eden bir sesle diken üstünde umutsuz bir hikaye...bir bakıma david lynch'in kendisi...1-kendisi de filmdeki gibi endüstri bölgesinde büyümüş. 2-onun da o yıllarda saçları kabarıkmış. sinema tarihinin gölgede kalan cevherlerinden...izlemeyi sadece gerçek sinemaseverler hakediyor.onlar için "eraserhead"...

Lynch’den unutulmayacak bir klasik!Atmosferi ve basroldeki oyuncu sayesinde gerilimi tavan yapıyor.Bulun ve izleyin, pisman olmayacaksınız.

acayip...etkieyici...fantastik...

hayranlıkla izlediğim en der filmlerden biriydi evet izledikten sonra ne hakkında neden bahsettiğini anlamıyorsun fakat yönetmenlik mesleğinin gerçek manada nasıl birşey olduğunu görmek istetenlerin izlemesi gereken bir film

arkadaslar, bu film ve butun david lynch filmlerinin turkce altyazili olarak DIVX ve VCD sine (VCDye kendim cevirdim DIVXten) sahibim. Ilgilenen arkadaslar aozkislali@yahoo.com adresine email atabilir.

...........................................................................................................................................................................................................................